CachyOS geliştirici ekibi hız kesmeden çalışmaya devam ediyor! Bu yılki dördüncü büyük sürümde; yeni CachyOS Hyprland Noctalia masaüstü seçeneği, DNS-over-QUIC desteği, Python ve GCC performans iyileştirmelerinin yanı sıra çeşitli yükleyici ve donanım algılama düzeltmeleriyle birlikte geliyor.
Öncelikle, sistemin temel paket yığınında çok önemli performans adımları atıldı. Python artık genişletilmiş PGO (Profile-Guided Optimization) kullanıyor ve bu sayede Python tabanlı iş yüklerinde gözle görülür bir performans artışı sağlıyor. Ayrıca, GCC derleyicisine modern Intel ve AMD işlemcilerdeki dallanma yanlış tahmin maliyetlerini daha iyi hesaplaması için genel bir x86 dallanma yanlış tahmin ayarlama yaması eklendi. Güvenlik tarafında ise özelleştirilmiş Pacman paketi artık komut dosyaları ve kancalar (hooks) için ağ izolasyonu içeriyor ve bunların varsayılan olarak internete erişmesini engelliyor. Yüksek çekirdekli işlemcilerde OpenBLAS kullanımında Phoronix testlerinde fark edilen bir performans gerilemesini de bu sürümle çözüldü. Son olarak, tanıdık bir paketin ismi değişti: proton-cachyos artık yoluna proton-cachyos-native olarak devam ediyor.
Kullanıcı arayüzü ve kurulum aşamasında da yenilikler var. Kurulum programına, yeni CachyOS Hyprland Noctalia masaüstü seçeneği eklendi. Üstelik masaüstünü seçmeden önce nasıl göründüğünü anlamanızı sağlayacak bir önizleme videosu da entegre edildi. Paket yönetiminde "paru" artık kurulu olarak gelmiyor; bunun yerine Shelly'nin GUI veya CLI üzerinden kullanılması tavsiye ediliyor. Ekran yöneticisi tarafında MangoWM artık SDDM kullanırken, sistem kaynaklarını izlemek için tanıdık GNOME Sistem İzleyicisi yerini daha hafif olan "Kaynaklar" (Resources) uygulamasına bıraktı. Ses paketi grubuna gerçek zamanlı (real-time) ayrıcalıklar eklenirken, canlı oturumdaki klavye düzeni ve varyant algılama yetenekleri de geliştirildi.
CachyOS-Welcome (Karşılama) uygulaması artık "blocky" aracılığıyla QUIC üzerinden DNS (DoQ) desteğine ve özel uç noktalara sahip. Olası sorunları çözmeniz için özel bir "Sorun Giderme" sayfası eklenirken, terminal emülatörü olarak Ptyxis desteği getirildi. Dil destekleri de unutulmadı; Azerbaycan Türkçesi ve Yunanca yerelleştirmeler eklenirken, Fransızca readme ve katılım sayfaları sisteme dahil edildi. Mevcut İtalyanca, Almanca, Fransızca, Japonca ve Bulgarca çeviriler ise güncellendi. Ayrıca kaydedilen ayarlar okunamadığında yaşanan çökme sorunu giderildi, polkit aracılığıyla ince ayar durumu algılama ve global servis devre dışı bırakma özellikleri düzeltildi.
Donanım algılama aracı chwd tarafında ise bizleri sevindiren bir haber var: chwd'ye artık Türkçe yerelleştirme desteği eklendi! Bunun yanında cachyos-handheld paketi el cihazı listelerinden kaldırıldı, sanal makine satıcı kimlikleri düzeltildi, gereksiz fprintd servis aktivasyonu sonlandırıldı ve Mesa kaldırma koruması hatası giderildi. Farklı nesil NVIDIA kartlar gibi uyumsuz sürücü dalları gerektiren çoklu GPU'lu sistemlerdeki sürücü çakışmaları artık chwd tarafından otomatik olarak çözülüyor; sistem ya en uygun ortak sürücüyü yüklüyor ya da birincil GPU'ya güvenli bir dönüş yapıyor. Sanal makineler için de 32-bit Vulkan sürücü desteği eklenmiş durumda.
Sistem kararlılığını artıran cachyos-settings güncellemelerinde, kullanıcı servislerine 15 saniyelik başlatma ve 10 saniyelik kapatma zaman aşımı süreleri tanımlandı. Bu sayede bazı servislerin kapanışta sistemi askıda bırakmasından kaynaklanan o can sıkıcı 90 saniyelik uzun kapatma gecikmelerinin önüne geçilmiş oldu.
Yükleyici ve hata düzeltmeleri tarafında ise Calamares üzerinde yoğun bir mesai harcandı. Yükleyici artık klavye düzeni sıralamasını ve locale1 yapılandırmasını doğru şekilde işliyor. Kurulum bittiğinde doğru pacman konfigürasyonunu sisteme kopyalıyor, arkasında kalan /etc/calamares dizinlerini temizliyor ve tüm betiklerden sonra Calamares temizliğini kararlı şekilde çalıştırıyor. Gereksiz Limine kurulum sonrası adımı da sistemden arındırıldı. CachyOS-Welcome uygulamasında cachyos-pi kurulu olmadığında "Uygulamaları Yükle" seçeneğine tıklandığında yaşanan çökme, ilgili butonun sistemde olmadığında gizlenmesiyle çözüldü.
Yeni Sürümle Gelen Özelliklerin Özeti:
- Python artık performansı artırmak için genişletilmiş PGO kullanıyor.
- Modern Intel ve AMD işlemcilerde dallanma yanlış tahmin maliyetlerini optimize eden GCC yaması eklendi.
- Yüksek çekirdekli işlemcilerde OpenBLAS kullanımındaki Phoronix Benchmark gerilemesi düzeltildi.
- proton-cachyos paketinin adı proton-cachyos-native olarak güncellendi.
- Komut dosyaları ve kancalar için ağ izolasyonu (güvenlik geliştirmesi) getirildi.
- CachyOS Hyprland Noctalia masaüstü seçeneği ve önizleme videosu eklendi.
- Paru varsayılan kurulumdan kaldırıldı; GUI veya CLI alternatifi olarak Shelly öneriliyor.
- MangoWM ekran yöneticisi olarak SDDM entegre edildi.
- GNOME Sistem Monitörü yerine "Kaynaklar" (Resources) uygulamasına geçildi.
- Ses paketi grubuna gerçek zamanlı ayrıcalıklar eklendi.
- Canlı oturumda klavye düzeni ve varyant algılama mekanizması iyileştirildi.
- blocky aracılığıyla DNS over QUIC (DoQ) desteği sunuldu.
- Yeni Sorun Giderme sayfası ve Ptyxis terminal desteği eklendi.
- Azerbaycan Türkçesi, Yunanca yerelleştirmeler ile Fransızca dokümantasyon sayfaları eklendi.
- İtalyanca, Almanca, Fransızca, Japonca ve Bulgarca çeviriler güncellendi.
- chwd donanım algılama aracına Türkçe yerelleştirme desteği eklendi.
- cachyos-handheld paketi, el cihazı paket listelerinden çıkarıldı.
- Farklı nesil GPU barındıran çoklu grafik kartlı sistemlerde sürücü çakışmaları giderildi.
- Sanal makineler için 32-bit Vulkan sürücüsü sağlandı.
- cachyos-settings: Kullanıcı servislerine 15 sn başlatma ve 10 sn kapatma zaman aşımı getirilerek 90 saniyelik sistem kapanma gecikmeleri engellendi.
- Klavye düzeni sıralaması, locale1 yapılandırması ve doğru pacman konfigürasyonunun kopyalanması düzeltildi.
- Kurulum sonrası kalan /etc/calamares dizinleri temizlendi ve gereksiz Limine kurulum sonrası adımı kaldırıldı.
- cachyos-pi kurulu olmadığında "Uygulamaları Yükle" seçeneğinin sistemi çökertmesi engellendi (buton gizlendi).
- Ayar dosyası okunamadığında oluşan çökme düzeltildi; sistem artık otomatik olarak varsayılan değerlere sıfırlanıyor.
- Polkit aracılığıyla ince ayar durumu algılama ve global kullanıcı servisi devre dışı bırakma sorunları düzeltildi.
- Sanal makine üretici (satıcı) kimlikleri ve Mesa kaldırma koruması hataları düzeltildi.
- Gereksiz fprintd hizmeti etkinleştirmesi sistemden kaldırıldı.
Mevcut Kullanıcılar İçin Manuel Değişiklikler:
Sisteminizde halihazırda CachyOS kuruluysa herhangi bir manuel işlem yapmanıza gerek yoktur. Her zamanki gibi sisteminizi güncellemeniz bu yeni özelliklere ve düzeltmelere kavuşmanız için yeterlidir.
Terminali açın ve şu komutu çalıştırın:
- sudo pacman -Syu